Massig Latein Zitate und die dazugehörigen Übersetzungen, die ich im Laufe der Zeit so zusammengeklautsammelt habe. Have fun!
(A) Dis iratis natus.
(Etsi enim) suus cuique modus est.
(Pecunia) non olet.
(Sancte pater,) Sic transit gloria mundi.
(Ut) sciant gentes, quoniam homines sunt.
A posteriori
A priori
Ab Iove principium. Übersetzung : Von Iuppiter der Anfang.
Ab ovo
Ab ovo usque ad mala
Ab urbe condita.
Absentem laedit, cum ebrio qui litigat. Bedeutung : Einen Abwesenden verletzt, wer mit einem Betrunkenen hadert. Herkunft : Publilius Syrus
Acta agere.
Ad absurdum
Ad acta.
Ad arma.
Ad hoc.
Ad huc stat. Bedeutung : Noch steht er. Herkunft : Wahlspruch von Friedrich III dem Schönen
Ad infinitum.
Ad Kalendas Graecas (soluturi).
Ad latus.
Ad libitum.
Ad maiorem Dei gloriam.
Ad multos (annos).
Ad oculos.
Ad usum proprium.
Adora quod incendisti, incende quod adorasti!
Adveniat.
Advocatus Dei.
Advocatus diaboli.
Aequalem uxorem ducere.
Afflavit deus et dissipati sunt.
Agnus Dei.
Alea iacta est.
Alias.
Alibi.
Aliis si licet, tibi non licet.
Alma Mater.
Alter alterius auxilio eget.
Alter ego.
Alter idem.
Altum silentium.
Ama et fac quod vis!
Amantes amentes.
Amantis iusiurandum poenam non habet.
Amantium irae amoris integratio.
Amare et sapere vix deo conceditur.
Amici fures temporum.
Amicitia vincit horas. Bedeutung : Freundschaft überwindet die Zeit.
Amicus certus in re incerta cernitur.
Amicus est alter ego.
Amicus fidus rarus est. Bedeutung : Der treue Freund ist selten.
Amicus optima vitae possessio. Bedeutung : Ein Freund, der beste Besitz des Lebens. Herkunft : Wahlspruch von Albrecht V. von Habsburg
Amor tollit timorem.
Amore et timore. Bedeutung : Durch Liebe und Furcht. Herkunft : Wahlspruch von Joseph I. von Habsburg
Amoris vulnus idem sanat, qui facit.
Anima naturaliter Christiana.
Anni currentis.
Anno Domini.
Annuntio vobis gaudium magnum - habemus Papam!
Ante Christum natum.
Antiquus amor cancer est.
Apage Satana!
Apes debemus imitari.
Arbiter elegantiarum.
Arduum res gestas scribere.
Argumentum ex silentio.
Argumentum in contrario.
Arma virumque cano.
Ars amandi.
Ars longa, vita brevis.
Astiterunt reges terre, et principes convenerunt in unum, adversus Dominum et adversus Christum eius. Übersetzung : Die Könige der Erde haben sich erhoben, und die Herrscher sind zusammengetreten gegen den Herrn und gegen den Gesalbten. Herkunft : Dante Alighieri, Monarchia , II,1,1, nach Psalm 2,1-3
Atra cura.
Audiatur et altera pars.
Aura popularis.
Aurea mediocritas.
Auri sacra fames.
Austria erit in orbe ultima.
Austriae est imperare orbi universo. Übersetzung : Es ist Aufgabe Österreichs den gesamten Erdkreis zu regieren.
Aut Caesar aut nihil.
Aut prodesse volunt aut delectare poetae.
Aut regem aut fatuum nasci oportere.
Aut viam inveniam aut faciam.
Ave imperator, morituri te salutant.
Ave Maria.
Barba decet virum. Bedeutung : Der Bart macht den Mann.
Barbarus hic ego sum, quia non intellegor ulli.
Beati possidentes.
Beatus ille, qui procul negotiis.
Bella gerant alii ! Tu, felix Austria, nube ! (Nam quae Mars aliis, dat tibi regna Venus.)
Bellum omnium contra omnes.
Bene docet, qui bene distinguit.
Berolinum - orbi lumen.
Biblia pauperum.
Bis dat, qui cito dat.
Bona fide (agere).
Bona praesentis, carpe laetus horae. Bedeutung : Geniesse froh das Gute der Gegenwart.
Boni viri lacrimabiles
Bonitas stultitiaque sodales sunt. Übersetzung : Gutartigkeit und Dummheit sind Kameraden Bedeutung : im Deutschen ausgezeichnet mit "Gutheit ist dem Trottel sein Bruder" übersetzt
Bonum commune est melius quam bonum unius.
Caelum altum, Caesar remotus.
Caelum mea regula. Bedeutung : Der Himmel ist mein Mass.
Caelum, non animum mutant, qui trans mare currunt.
Caesarem vehis eiusque fortunam!
Calumniare audacter, semper aliquid haeret!
Captatio benevolentiae.
Carpe diem, velut unda fugit!
Casum sentit dominum. Übersetzung : Das Verlorene berührt den Herrn. Bedeutung : Der Eigentümer hat den Verlust selbst zu tragen. Herkunft : Rechtsgrundsatz
Casus belli.
Casus foederis.
Cave canem!
Cedo maiori.
Cetera paribus. Bedeutung : gleichfalls, ebenso, im gleichen Sinn
Ceterum censeo (Carthaginem esse delendam).
Circulus vitiosus.
Cita mors ruit. Bedeutung : Schnell eilet der Tod.
Citius, altius, fortius
Civis Romanus sum.
Clausula rebus sic stantibus.
Clericus clericum non decimat.
Cogito, ergo sum.
Communia esse amicorum inter se omnia.
Concordia discors.
Concordia domi, foris pax.
Concordia lumine maior. Bedeutung : Eintracht (ist) stärker als Licht. Herkunft : Wahlspruch von Mathias von Habsburg
Condicio sine qua non.
Confer!
Consilio et industria. Bedeutung : Klug und beharrlich. Herkunft : Wahlspruch von Leopold I. von Habsburg
Consilium abeundi. Wortwörtlich : Rat abzugehen Bedeutung : Rat der Lehrergemeinschaft einer höheren Schule an einen Schüler, wenn alle anderen Strafen erschöpft sind
Constanter continet orbem. Bedeutung : Fest hält er das Weltreich zusammen. Herkunft : Wahlspruch von Karl VI. von Habsburg
Consuetudo quasi altera natura.
Contra legem.
Contra vim mortis non est medicamen in hortis.
Contradictio in adiecto.
Cor nostrum inquietum est, donec requiescat in te.
Coram hoste.
Coram publico.
Corpus delicti.
Corrige praeteritum, presens rege, discerne futurum. Bedeutung : Verbessere die Vergangenheit, beherrsche die Gegenwart, erkenne die Zukunft.
Corripe sapientem et amabit te.
Corvus albus.
Credat Iudaeus Apella!
Crede mihi, bene qui latuit, bene vixit.
Credo, quia absurdum.
Crescentem sequitur cura pecuniam.
Crimen laesae maiestatis.
Cui bono?
Cuius est commodum, eius est periculum. Übersetzung : Wessen das Gut, dessen die Gefahr. Bedeutung : Das Risiko einer (auch zufälligen) Verschlechterung einer Sache hat immer der aktuelle Eigentümer zu tragen. Herkunft : Rechtsgrundsatz
Cuius regio, eius religio.
Culpa in eligendo Übersetzung : Schuld infolge des Auswählens Bedeutung : Auswahlverschulden, Begriff des Wirtschaftsrechts, wo jemand zur Haftung herangezogen werden kann, der sich bei der Durchführung eines Geschäfts untüchtiger Gehilfen bedient hat. Herkunft : Rechtslatein
Cum grano salis.
Cum hac parte rem publicam non confio.
Cum laude.
Cum tacent, clamant.
Cum tempore.
Cura fugit multo diluiturque mero. Bedeutung : Die Sorge flieht und löst in reichlich Wein sich auf. Herkunft : Ovid, Ars amandi, I 238
Curriculum vitae.
Currit irrevocabile tempus. Bedeutung : Unwiderruflich enteilt die Zeit. ]]> Daemonium repetit, quicquid procedit ab ipso. Übersetzung : Der Dämon (Teufel) fordert zurück, was von ihm kommt.
Dat gloria vires. Übersetzung : Ruhm gibt Kräfte. Bedeutung : Ansehen verleiht die Macht (auch etwas Schwieriges/Unmögliches) umzusetzen. Herkunft : Motto von Lord Henry Stuart Darnley, Vetter & Gemahl von Maria Stuart, 16.Jh.
De civitate Dei.
De facto.
De gustibus non est disputandum.
De iure.
De mortuis nil nisi bene.
De nihilo nihil.
De profundis (clamavi ad te, Domine).
Dei gratia.
Deleatur.
Descende caelo!
Desertum quidem nunc et squalens. Bedeutung : ein verfallenes, schmutziges Nest Herkunft : Beschreibung von Carnuntum durch den Historiker Marcellinus, um 375 n.Chr.
Deus ex machina.
Deus nobis haec otia fecit.
Dextera Domini exaltavit me. Übersetzung : Die Rechte Gottes gab mir Kraft. Herkunft : Motto von Mitgliedern des Hauses Este in Italien
Diem perdidi!
Dies academicus.
Dies ater.
Dies diem docet.
Dies irae, dies illa solvet saeclum in favilla.
Differentia specifica Wortwörtlich : spezifische Differenz Bedeutung : das Grundprinzip der klassischen Definition um Arten von Gattungen zu unterscheiden
Difficile est satiram non scribere.
Dira necessitas.
Disce aut discede!
Discite moniti!
Divae memoriae. Bedeutung : Des seligen Angedenkens.
Dives aut iniquus aut iniqui heres.
Divide et impera!
Dixi et salvavi animam meam.
Do ut des, do ut facias, facio ut des et facio ut facias.
Docendo discimus.
Doceo horas. Bedeutung : Ich zeige die Stunden an. Herkunft : Inschrift auf Sonnenuhren
Docti male pingunt.
Dolo agit, qui petit, quod statim redditurus est. Übersetzung : Böswillig handelt, wer fordert, was sofort zurückgewährt werden muss. Bedeutung : Man kann nicht etwas fordern, wenn daraus ein Anspruch für die Gegenpartei entsteht. Herkunft : Rechtsgrundsatz
Dominus dedit Dominus abstulit; (sit nomen Domini benedictum). Bedeutung : Der Herr hat gegeben, der Herr hat genommen; (gelobt sei der Name des Herrn). Herkunft : Bibla sacra, Hiob 1,21
Donec eris felix, multos numerabis amicos. Tempora si fuerint nubila, solus eris.
Ducunt volentem fata, nolentem trahunt.
Dulce et decorum est pro patria mori.
Dum excusare credis, accusas.
Dum spiro, spero.
Dum tempus habemus operemur bonum. Bedeutung : Lasst uns Gutes tun, solange noch Zeit (dafür) ist.
Duo cum faciunt idem, non est idem.
Ecce homo!
Ecclesia militans.
Ecclesia triumphans.
Ei ma gar Chrysippos, ouk an an Stoa.
Emeritus.
Eo ipso.
Epistula (enim) non erubescit.
Ergo bibamus!
Ergois philous gignoske, ma monon logois.
Ergon povaron cheir' eleutheran eche.
Errare humanum est.
Error initus
Est deus in nobis, agitante calescimus illo.
Est Europa nunc unita. Bedeutung : Ist Europa nun vereint Herkunft : Erste Zeile des offiziellen Textes der Europahymne
Est modus in rebus, sunt certi denique fines.
Est quaedam flere voluptas.
Et arcanum iocoso consilium retegis Lyaeo. Bedeutung : Und du Lyaeus deckst bei fröhlichem Zechen geheime Pläne auf. Herkunft : Horaz Anmerkung : Lyaeus ist der Beiname des Baccus als Sorgen- und Zungenlöser
Et cetera.
Et hic virum agit. Bedeutung : Auch das (gemeint: Holzbein) bringt den Mann voran. Herkunft : Wahlspruch von Albrecht II. dem Lahmen
Et tu, (mi fili) Brute?!
Etsi fata volunt, bina venena iuvant.
Ex aequo.
Ex cathedra (Petri).
Ex eventu Übersetzung : Aus dem Ereignis heraus Bedeutung : (sichtbare) Schlussfolgerung aus einem Vorfall
Ex falso quodlibet. Bedeutung : Aus Falschem folgt Beliebiges.
Ex libris.
Ex officio.
Ex oriente lux.
Ex testamento heres faciendum curavit. Bedeutung : dem Testament gemäss hat der Erbe das zu Machende besorgt. Herkunft : Rechtsformel auf vielen Grabsteinen (Abk. EX. T. T. F. C.)
Ex tunc.
Ex voto.
Exegi monumentum aere perennius.
Exoriare aliquis nostris ex ossibus ultor!
Experimenta in corpore vili Bedeutung : Versuche an wertlosem Körper Herkunft : Karl Marx, "Das Kapital", p 433 Anmerkung : beschreibt den Zustand der beständigen Experimente von Fabrikanten mit ihren Arbeitern
Experto credite!
Explicit.
Expressis verbis.
Exsequatur.
Extra ecclesiam nulla salus.
Extra omnes! Übersetzung : Ohne alle Leute. Bedeutung : Alle raus! Herkunft : letzter Satz, bevor sich bei einer Papstwahl die Türen des Konklave schliessen
Facies Hippocratica.
Facilis descensus Averno.
Facit.
Faciunt favos et vespae.
Fama crescit eundo.
Felix, qui potuit rerum cognoscere causas.
Ferrum chalybsque urbis nutrimenta.
Festina lente! Wortwörtlich : Eile langsam!
Fiat lux.
Fideliter et constanter. Bedeutung : Treu und standhaft.
Filia hospitalis.
Finis Poloniae!
Flectere si nequeo superos, Acheronta movebo.
Florilegium.
Fortes fortuna adiuvat.
Fortiter in re, suaviter in modo.
Fugam victoria nescit. Bedeutung : Der Sieg kennt keine Flucht. Herkunft : ein Wahlspruch von Albrecht I. von Habsburg
Fulget Caesaris Astrum. Bedeutung : Es leuchtet des Kaisers Gestirn. Herkunft : Wahlspruch von Rudolf II. von Habsburg
Furor Teutonicus.
Gaudeamus igitur, iuvens dum sumus.
Gaudeo discere, ut doceam.
Genius loci.
Gloria in excelsis Deo et in terra pax hominibus bonae voluntatis.
Gradus ad Parnassum.
Grosso modo.
Gutta cavat lapidem (non vi, sed saepe cadendo).
Gynai, gynaiksi kosmon ha siga pherei.
Habeat sibi.
Habent sua fata libelli (pro captu lectoris).
Hannibal ad portas!
Has nisi periturus mihi adimat nemo. Übersetzung : Verderben dem, der mich beschneidet, es sei denn, er will umkommen. Herkunft : Aufschrift auf Münzen
Heureka!
Hic et nunc.
Hic regit, ille tuetur. Bedeutung : Dies (gemeint: Weisheit) regiert, jenes (gemeint: Schwert) beschützt. Herkunft : Wahlspruch von Friedrich V. von Habsburg
Hic Rhodus, hic salta!
Hinc illae lacrumae!
Ho me dareis anthropos ou paideutai. Bedeutung : Wer nicht geschunden wird, wird nicht erzogen. Herkunft : Meander Bemerkung : Goethe stellte dieses Zitat als Motto vor den 1.Teil von "Dichtung & Wahrheit"
Hoc Momentum Heredem Non Sequitur. (Abk. H M H N S) Bedeutung : Dieses Grabmal fällt nicht dem Erben zu. Herkunft : vielfach benutzte Formel auf Grabsteinen
Hoc volo, sic iubeo!
Hodie mihi, cras tibi. Bedeutung : Heute mir, morgen dir.
Homines sumus, non dei.
Homines, dum docent, discunt.
Homo est animal sociale.
Homo homini lupus.
Homo novus.
Homo proponit, sed Deus disponit.
Homo sum, humani nihil a me alienum puto.
Honoris causa.
Honos alit artes.
Hora fugit, facta manent. Bedeutung : Die Stunde entflieht, die Taten bleiben.
Hora sit optima vobis. Bedeutung : Diese Stunde sei die beste für euch.
Horribile dictu.
Horror vacui.
Humanum genus potissime liberum optime se habet. Bedeutung : Die Menschheit befindet sich im besten Zustand, wenn sie die grösste Freiheit geniesst. Herkunft : Dante Alighiere, Monarchia , I,12,1
Hunc hominem decet auro expendi.
Hypotheses non fingo.
Ibi fas, ubi proxima merces.
Ibidem.
Id est.
Idem velle atque idem nolle, ea demum firma amicitia est.
Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum
Ignoramus et ignorabimus.
Ignorantia iuris nocet.
Imitatio Christi.
Imprimatur.
In absentia.
In abstracto.
In camera caritatis.
In concreto.
In contumaciam.
In corpore.
In cunabulis.
In dubio mitius.
In dubio pro reo.
In dulci iubilo.
In effigie.
In extenso.
In flagranti (crimine).
In hoc signo vinces.
In imperio impera! Bedeutung : Wenn du ein Kommando hast, kommandiere! Herkunft : Wahlspruch von Peter Lichtenbeger, einer meiner Quelle n für diese Zitatesammlung
In integrum restituere.
In magnis et voluisse sat est.
In medias res.
In medio virtus.
In memoriam.
In nuce.
In partibus infidelium.
In pectore.
In praxi.
In principio creavit Deus caelum et terram. Terra autem erat inanis et vacua et tenebrae super faciem abyssi et spritus Dei ferebatur super aquas. Übersetzung : Am Anfang schuf Gott Himmel und Erde. Die Erde aber war wüst und leer. Finsternis lag über der Tiefe und der Geist Gottes schwebte über dem Wasser. Bedeutung : Beginn der Schöpfungsgeschichte des Alten Testaments Herkunft : Bibla Sacra Vulgata, Genesis 1.1 & 1.2
In situ.
In sole solum solamen. Bedeutung : In der Sonne allein ist Trost.
In statu abendi. Wortwörtlich : Im Zustand des Weggehens. Bedeutung : während des Abgangs bzw. in der Auflösung
In statu nascendi.
In tormentis pinxit.
In trinitate robur. Übersetzung : In der Dreieinigkeit Kraft Herkunft : Motto zahlreicher christlich gesinnter Menschen, u.a. Bismarck
In tyrannos!
In vino veritas.
In vitro.
In vivo.
Incidit in Scyllam, qui vult vitare Charybdim.
Incipit.
Index librorum prohibitorum.
Iniqua numquam regna perpetuo manent.
Inquietum cor nostrum, donec requiescat in te.
Inserat.
Integritati et merito.
Inter arma silent leges.
Inter pocula.
Intra muros peccatur et extra.
Intra parietes privatos. Übersetzung : Zwischen den privaten Wänden. Bedeutung : unter vier Augen
Ipse dixit.
Ira furor brevis est.
Ite, missa est.
Iucundi acti labores.
Iudex non calculat. Übersetzung : Der Richter rechnet nicht. Bedeutung : Berechnungen in Urteilen erlangen keine Gesetzeskraft Herkunft : Römischer Rechtsgrundsatz
Ius primae noctis.
Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi.
Iustitia et clementia. Bedeutung : Durch Gerechtigkeit und Milde. Herkunft : Wahlspruch Maria Theresias
Iustitia fundamentum regnorum.
Iustitia regnorum fundamentum. Bedeutung : Gerechtigkeit (ist) das Fundament der Königreiche. Herkunft : ein Wahlspruch von Franz II. von Habsburg
Iustus enim fide vivit.
Kalos pherein chra symphoras ton eugena.
Labor ipse voluptas.
Lacrimae Christi.
Lapsus calami.
Lapsus linguae.
Lapsus memoriae.
Laterna magica.
Laudatio.
Laudator temporis acti.
Lege artis.
Lege et fide. Bedeutung : Durch Gesetz und Glauben. Herkunft : ein Wahlspruch von Franz II. von Habsburg
Legere enim et non intellegere neglegere est.
Legi, intellexi, condemnavi.
Legibus idciro omnes servimus, ut liberi esse possimus.
Legitime certantibus. Bedeutung : Mit den ehrlich Kämpfenden. Herkunft : Wahlspruch von Ferdinand II. von Habsburg
Lente hora, celeriter anni. Bedeutung : Langsam vergeht die Stunde, doch schnell die Jahre.
Levior est rerum quam temporis iactura. Bedeutung : Leichter ist der Verlust von Dingen, als jener von Zeit zu ertragen.
Lex non promulgata non obligat.
Licentia poetica.
Litterae non erubescunt.
Litterarum radices amares esse, fructus iucundiores.
Loco citato.
Loco sigilli.
Loculus clarius numquam tinnit.
Locus minoris resistentiae.
Longum iter est per praeceptis, breve et efficax per exemplis.
Lucem demonstrat umbra. Bedeutung : Erst der Schatten zeigt das Licht.
Lupus in fabula.
Lux doctrinarum.
Lypas hiatros estin anthropois chronos.
Magnum vectigal est parsimonia.
Male parta male dilabuntur.
Manu propria.
Manum de tabula!
Manus manum lavat.
Mater dolorosa.
Materia medica.
Maxima debetur puero reverentia.
Mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa.
Mea parvitas.
Media vita in morte sumus. Bedeutung : Inmitten des Lebens sind wir vom Tode umfangen.
Medicina soror philosophiae.
Medicus curat, natura sanat.
Medio tutissimus ibis.
Memento mori.
Memorandum.
Memoria minuitur, nisi eam exerceas.
Miles gloriosus
Militem aut monachum facit desperatio.
Minima non curat praetor.
Misera plebs.
Modus operandi.
Modus procedendi.
Modus vivendi.
Molestiam devorare. Übersetzung : Verdruss hinunterschlucken. Bedeutung : In den sauren Apfel beissen.
Mors ianua vitae. Bedeutung : Der Tod ist das Tor zum Leben.
Mors innotescit repedante latrone per horas. Bedeutung : Der Tod offenbart sich als stündlich wiederkehrender Räuber.
Mors ipsa refugit saepe virum.
Mortalium negotia fortuna versat. Bedeutung : Der Sterblichen Geschicke wendet das Glück.
Mos maiorum.
Mox nox. Bedeutung : Bald kommt die Nacht.
Mulier taceat in ecclesia.
Multa enim Deus per angelos fecit et facit et facturus est que vicarius Dei, Petri successorm faere non posset. Übersetzung : Gott hat vieles durch Engel bewirkt, bewirkt es noch und wird es bewirken, was der Stellvertreter Gottes, der Nachfolger Petri, nicht bewirken kann. Herkunft : Dante Alighieri, Monarchia , III,6,6
Multi multum dicunt. Bedeutung : Viele reden vieles.
Multum, non multa.
Mundus vult decipi, ergo decipiatur.
Mutatis mutandis.
Mutato nomine de te fabula narratur! Übersetzung : Mit anderem Namen handelt von dir die Geschichte! Bedeutung : der Leser soll aufgezeigte Beispiele in England auf sich selbst beziehen Herkunft : Karl Marx, Das Kapital , p.261
Nam vitiis nemo sine nascitur; optimus ille est, qui minimis urgetur.
Nasci, laborare, mori. Bedeutung : Geboren werden, arbeiten, sterben.
Naturalia non sunt turpia.
Navigare necesse est, vivere non est necesse.
Ne bis in idem.
Ne quid nimis!
Ne ventis verba profundam.
Nec cor nec caput habet.
Nec puero gladium.
Nec scire fas est omnia.
Nec soli cedit.
Nec tecum possum vivere nec sine te.
Nemo ante mortem beatus.
Nemo in amore videt.
Nervus rerum.
Nihil ex nihilo.
Nihil tam difficile est, quin quaerendo investigari possit.
Nil admirari.
Noli me tangere!
Noli turbare circulos meos!
Nomina sunt odiosa.
Nomiz' adelphous tous alathinous philous.
Non cum perfectis hominibus vivitur.
Non curator, qui curat.
Non ex quovis ligno fit Mercurius. Übersetzung : Nicht aus jedem Holz kann man einen Merkur schnitzen. Bedeutung : Nicht jeder kann berühmt werden.
Non mortem timemus, sed cogitationem mortis.
Non multa, sed multum.
Non omnia possumus omnes.
Non plus ultra.
Non possumus.
Non sum qualis eram.
Non vivere, sed valere vita.
Nondum clivum exsuperavimus. Bedeutung : Wir sind noch nicht über den Berg.
Nondum omnium dierum sol occidit. Bedeutung : Es ist noch nicht aller Tage Abend.
Nosce te ipsum.
Nova Totius Terrarum Sive Novi Orbis Tabula bzw. Nova Totius Terrarom Sive Novi Orbis Tabula, auct. G. Blaeu & ... (orig.)
Nox vobiscum!
Nuda veritas.
Nulla dies sine linea.
Nulla dilatio. Bedeutung : Kein Aufschub!
Nulla fere causa est, in qua non femina litem moverit.
Nulla poena sine lege.
Nulla salus bello, pacem te poscimus.
Nullum est iam dictum, quod non sit dictum prius.
Nullum magnum ingenium sine mixtura dementiae fuit.
Nullus est liber tam malus, ut non aliqua parte prosit.
Numerus clausus.
Nunc est bibendum.
Nunc vino pellite curas!
Nutrimentum spiritus.
O dulce nomen libertatis!
O mater pulchra filia pulchrior!
O sancta simplicitas!
O tempora, o mores!
Obsequium amicos, veritas odium parit.
Oderint, dum metuant.
Odi profanum vulgus et arceo.
Ohe iam satis!
Oleum addere camino.
Oleum et operam perdidi.
Omnes vulnerant, ultima necat. Bedeutung : Alle (Stunden) verwunden, die letzte tötet.
Omnia mea mecum porto.
Omnia metitur tempus, sed metior ipsum. Bedeutung : Alles misst die Zeit, doch sie selbst wird von mir gemessen.
Omnia praeclara rara sunt.
Omnia vincit amor.
Omnium rerum homo mensura est.
Omnium rerum principia parva sunt.
Onus est honos.
Opes regum corda subditorum. Bedeutung : Die Liebe der Untertanen ist der Schatz der Könige. Herkunft : ein Wahlspruch von Leopold II. von Habsburg
Opinio communis.
Opus.
Ora et labora, (Deus adest sine mora).
Orator pro domo.
Orbis pictus.
Original: Orandum est, ut sit mens sana in corpore sano. Modern ("falsch" zitiert): Mens sana in corpore sano.
Oscula qui sumpsit, si non et cetera sumet, haec quoque, quae data sunt, perdere dignus erit.
Otium cum dignitate.
Oudeis net' orgas asphalos bouleutai.
Pacere subiectis et debellare superbos.
Panem et circenses.
Panta rhei.
Par nobile fratrum!
Pars leonis.
Pars pro toto.
Parturiunt montes, nascitur ridiculus mus.
Passim.
Pater noster. auch: Paternoster
Pater patriae.
Pater, peccavi (in caelum et coram te).
Patriae in serviendo consumor.
Pauper studiosus sum, peto te viaticum. Übersetzung : Ich bin ein armer Student und bitte um eine Wegzehrung. Herkunft : mit diesem Sprüchlein erhielten wandernde Studenten in früheren Tagen Verköstigung in Pfarrhöfen
Pauperis est numerare pecus.
Paupertas mordet. Bedeutung : Armut tut weh.
Paupertas non est probro. Bedeutung : Armut schändet nicht.
Pax est tranquillitas ordinis.
Pax vobiscum / tecum.
Per aspera ad astra.
Per pedes (apostolorum).
Per procuram. Bedeutung : mit der Vollmacht eines Prokuristen, (Abk. pp(a)) Herkunft : Rechtslatein, über das Italienische in das Deutsche gelangt
Per tot discrimina rerum. Bedeutung : Durch so viele Gefahren. Herkunft : Wahlspruch von Maximilian I.
Pereant!
Periculum in mora.
Perpetuum mobile.
Persona grata.
Persona gratissima.
Persona ingrata.
Philippica.
Philippis iterum me videbis!
Pia desideria.
Pia fraus.
Pietate et concordia. Bedeutung : Durch Frömmigkeit und Eintracht. Herkunft : ein Wahlspruch von Leopold II. von Habsburg
Pietate et iustitia. Bedeutung : Mit Frömmigkeit und Gerechtigkeit. Herkunft : Wahlspruch von Ferdinand III. von Habsburg
Placet.
Plenus venter non studet libenter.
Plus ultra. Bedeutung : Immer weiter. Herkunft : Wahlspruch von Karl V.
Poenam no sentio mortis. Poena fuit vita, requies mihi morte parata est.
Poeta laureatus.
Poeta nascitur, orator fit.
Poetis mentiri licet.
Pontifex Maximus.
Porta Patens esto, nulli claudatur honesto. Übersetzung : Dies Tor soll jedem offensteh'n, der ehrbar will durch selbes geh'n. Herkunft : Spruch über Torbögen (z.B. am Eingangstor des Stiftes Kremsmünster/OÖ)
Post Christum natum.
Post festum.
Post laborem requies. Bedeutung : Nach der Arbeit die Ruhe.
Post mortem.
Post nubila Phoebus. Bedeutung : Nach den Wolken die Sonne.
Post scriptum.
Potius sero quam numquam.
Praeceptor Germaniae.
Praemissis praemittendis.
Praeter propter. Bedeutung : ungefähr, in etwa
Praeter speciem sapit. Bedeutung : Er ist klüger, als er aussieht.
Prima facie. Bedeutung : Beim ersten Anschein.
Primo loco.
Primum vivere, deinde philosophari.
Primus inter pares.
Principiis consentit exitus. Bedeutung : Wie der Anfang, so das Ende.
Principiis obsta!
Privilegium maius. Bedeutung : Grosser Freiheitsbrief Herkunft : Name der 1359 auf Veranlassung von Rudolph IV. gefälschten Urkunde um Sonderrechte Österreichs zu begründen; Kaiser Friedrich III. erkannte sie 1453 an
Privilegium minus. Bedeutung : Kleiner Freiheitsbrief Herkunft : Name der 1156 von Kaiser Friedrich Barbarossa ausgestellten Urkunde, wonach Österreich in den Rang eines eigenständigen Herzogtums erhoben wurde
Pro anno.
Pro captu lectoris habent sua fata.
Pro domo.
Pro Ecclesia et Pontifice. Bedeutung : Für Kirche und Papst. Herkunft : Name eines 1887 gestifteten päpstlichen Verdienstordens
Pro et contra.
Pro forma.
Pro Helvetia. Bedeutung : Für die Schweiz. Herkunft : 1939 gegründete ARGE zur Förderung der Schweizer Kultur
Pro Iuventute. Bedeutung : Für die Jugend. Herkunft : 1912 gegründete schweizerische Stiftung für Jugendschutz und -fürsorge
pro memoria (Abk.: p.m.) Bedeutung : zum Gedächtnis
pro mille (Abk.: p.m.) Bedeutung : je Tausend
Pro patria est, dum ludere videmur.
Pro Patria. Bedeutung : Für's Vaterland. Herkunft : gern gedroschene Phrase in Kriegszeiten
pro tempore (Abk.: p.t.) Bedeutung : vorläufig, für jetzt
Pro titulo.
Procul a Iove, procul a fulmine.
Providebit Deus. Bedeutung : Gott wird schützen. Herkunft : Wahlspruch von Maximilian II. von Habsburg
Proximus sum egomet mihi.
Punctum saliens.
Quae medicamenta non sanant, ferrum sanat; quae ferrum non sanat, ignis sanat; quae vero ignis non sanat, insanabilia reputari oportet.
Quae nocent, docent Wortwörtlich : Was schadet, belehrt. Bedeutung : Durch Schaden wird man klug
Quae volumus, credimus libenter.
Qualis artifex pereo!
Qualis dominus, talis et servus
Qualis rex, talix grex
Qualis vir, talis oratio.
Quamvis sint sub aqua, sub aqua maledicere temptant.
Quandoque bonus dormitat Homerus.
Quem di diligunt, adulescens moritur.
Qui amant, ipsi sibi somnia fingunt.
Qui non aemulatur, non amat.
Qui suo iure utitur, nemini facit iniuriam.
Qui tacet, consentire videtur.
Quia ergo femina. Bedeutung : Weil ich also eine Frau bin Bedeutung : Nachdem es eine Frau ist/war Herkunft : Hildegard v. Bingen, Auszug aus De Sancta Maria: "Quia ergo femina mortem instruxit clara virgo illam interemit, et ideo est summa benedictio in feminea forma prae omni creatura, quia Deus factus est homo in dulcissima et beata virgine. (dt. Den Tod, den eine Frau gebracht, hat eine Jungfrau überwunden. So ruht der höchste Segen vor jeder Kreatur auf der Gestalt der Frau. Denn Gott ist Mensch geworden in einer Jungfrau, einzig geliebt und gesegnet.)
Quid agis, diligenter agas. Bedeutung : Was immer du tust, mache es sorgfältig.
Quid iuvat aspectus, si non conceditur usus? Bedeutung : Was hilft der Anblick, wenn man ihn nicht geniessen darf?
Quid sit futurum cras, fuge quaerere!
Quidquid agis, prudenter agas et respice finem.
Quidquid id est, timeo Danaos et dona ferentes.
Quilibet praesumitur bonus, donec probatur contrarium.
Quinctili Vare, legiones redde!
Quis custodit custodes?
Quis leget haec?
Quo vadis, Domine ? Venio Romam iterum crucifigi.
Quod deus bene vertat.
Quod enim ab omnibus communiter dicitur, impossibile est totaliter falsum.
Quod erat demonstrandum.
Quod licet Iovi, non licet bovi.
Quod non est in actis, (id) non est in mundo. Übersetzung : Was nicht in den Akten ist, existiert nicht in der Welt.
Quod non fecerunt barbari, fecerunt Barberini.
Quod optimum, idem iucundissimum. Bedeutung : Das Beste ist das Angenehmste. Herkunft : ein Wahlspruch von Albrecht I. von Habsburg
Quod quis per alium fecit, ipse fecisse putatur.
Quod scripsi, scripsi.
Quod sumus, hoc eritis. Fuimos quandoque, quod estis.
Quorum.
Quos Deus perdere vult, dementat prius.
Quos ego!
Quot capita, tot sensus.
Quot homines, tot sententiae.
Quot servi, tot hostes.
Quousque tandem, Catilinia, abutere patientia nostra?
Rara avis.
Raro senex mutat sententiam.
Recipe!
Recta tueri. Bedeutung : Das Rechte schützen. Herkunft : Wahlspruch von Ferdinand I. dem Gütigen
Redibo, tu numquam. Bedeutung : Ich werde wiederkehren, du niemals.
Redivivus.
Reformatio in peius. Übersetzung : Abänderung zum Schlechteren Bedeutung : Verböserung, ein Rechtssatz im Instanzenzug
Regna nisi magna latrocinia.
Relata refero.
Rem tene, verba sequentur.
Repetitio est mater studiorum.
Requiescat in pace.
Rerum cognoscere causas.
Reservatio mentalis.
Ridendo dicere verum.
Rigorosum.
Rite.
Rivalem possum non ego ferre Iovem.
Roma aeterna.
Roma locuta, causa finita.
Romam cuncta undique atrocia aut pudenda confluunt celebranturque.
Romanus vincit sedendo.
Rorate coeli.
Rota Romana.
Rubrum.
Sancta simplicitas!
Sapere aude!
Sapienti sat est.
Scilicet.
Scire leges non hoc est verba earum tenere, sed vim ac potestatem. Übersetzung : Die Gesetze zu kennen heisst nicht, sich an ihren Wortlaut zu halten, sondern an ihren Sinn und Zweck. Bedeutung : Der Sinn von Gesetzen besteht nicht darin, sie wortwörtlich auszulegen, sondern ihnen einen zweckgerichteten Sinn zu geben; vgl. hierzu "Nicht an den Buchstaben des Gesetzes kleben." Herkunft : römischer Rechtsgrundsatz nach P. Iuventius Celsus
Sed omnes una manet nox et calcanda semel via leti. Bedeutung : Doch alle erwartet die eine Nacht und der Weg des Todes, den man nur einmal betritt.
Semper aliquid haeret.
Semper idem.
Senatus Populusque Romanus.
Senectus ipsa morbus.
Serius aut citius sedem properamus in unam.
Sero molunt deorum molae.
Servus servorum Dei. Übersetzung : Knecht der Knechte Gottes Herkunft : Selbstbezeichnung der Päpste seit Papst Gregor d.Gr. und als Äquivalent zum "ökumenischen Patriarchen" von Konstantinopel gebraucht
Si Deus pro nobis, quis contra nos?
Si moror, morior.
Si non vis intellegi, non debes legi.
Si sol deficit, nemo me respicit. Bedeutung : Fehlt die Sonne, beachtet mich niemand.
Si tacuisses, philosophus mansisses.
Si vis pacem, cole iustitiam!
Si vis pacem, para bellum!
Sic itur ad astra.
Sic vos non vobis!
Sic!
Sicut umbra dies nostri super terram. Bedeutung : Unsere Tage sind wie ein Schatten auf Erden.
Sid tibi terra levis. Bedeutung : Die Erde sei dir leicht. (Grabsteininschrift)
Silent leges inter arma.
Similia similibus curantur.
Simplex veri sigillum.
Sincere et constanter. Bedeutung : Aufrichtung und standhaft.
Sine amicitia vita est nulla.
Sine ira et studio.
Sine sole sileo. Bedeutung : Ohne Sonne schweige ich.
Sine tempore.
Sit tibi terra levis!
Sit venia verbo.
Societas Iesu.
Sol omnibus lucet. Bedeutung : Die Sonne scheint für alle.
Solamen est miseris socios habuisse molorum. Übersetzung : Es ist ein Trost für die Unglücklichen, Leidensgefährten zu haben.
Spectatum veniunt, veniunt spectentur ut ipsae.
Spemque metumque inter dubii.
Spiritus rector.
Stabat mater (dolorosa).
Stante pede.
Stat sua cuique dies.
Status quo (ante).
Status quo ante.
Stimulans.
Studium generale.
Studium irregulare.
Stupiditas castiganda est.
Suae quisque fortunae faber est.
Sub auspiciis (praesidentis rei publicae).
Sub specie aeternitatis.
Sub utraque specie.
Sui generis.
Summa cum laude.
Summa summarum.
Sursum corda. Bedeutung : Empor die Herzen! Herkunft : Beginn der Präfation in der katholischen Lithurgie
Sustine et abstine!
Suum cuique!
Tabula rasa.
Tandem vincisti, Galilaee!
Tantae molis erat Romanam condere gentem.
Te Deum (laudamus !)
Tempora mutantur, nos et mutamur in illis.
Tempora tempore tempera. Bedeutung : Die Zeitumstände mildern sich mit der Zeit.
Tempori serviendum est.
Tempus fugit. Bedeutung : Die Zeit eilt.
Tempus rerum imperator. Bedeutung : Die Zeit ist der Herrscher aller Dinge.
Tene mensuram et respice finem!
Terminus technicus.
Terminus, ante (post) quem.
Tertium non datur.
Tertius gaudens.
Thalatta, thalatta!
Ti ischuerotaton; Ananka, kratei gar panton.
Ti kalliston; Kosmos, polama gar theou.
Ti megiston; Topos, hapanta gar chorei.
Ti presbytaton; Theos, agenaton gar.
Ti sophotaton; Chronos, anheuriskei gar panta.
Timeo Danaos et dona ferentes
Timeo lectorem unius libri.
Tres faciunt collegium.
Treuga dei.
Tu es Petrus et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam.
Tu si hic sis, aliter sentias.
Tua res agitur!
Tunica propior pallio est.
Turpe est nescire puellam ludere. Übersetzung : Eine Schande ist's, wenn ein Mädchen sich nicht aufs Spielen versteht. Herkunft : Ovid, Ars amatoria III 367f
Ubi amicitia ibi opes. Bedeutung : Wo Freundschaft, da Reichtum.
Ubi bene, ibi patria.
Ubi defecerit ratio, ibi est fidei aedificatio.
Ubi non accusator, ibi non iudex.
Ubi sol, ibi vita. Bedeutung : Wo Sonne, da Leben.
Ultima ratio.
Ultima Thule.
Ultimo.
Ultra posse nemo obligatur.
Una salus victis nullam sperare salutem.
Unus homo nobis cunctando restituit rem.
Unus pro multis.
Urbi et orbi.
Urbs aeterna.
Usurpatio (enim) iuris non facit ius. Übersetzung : Die Anmassung eines Rechts verschafft kein Recht. Herkunft : Dante Alighieri, Monarchia, III,X,20
Ut aliquid fiat!
Ut desint vires, tamen est laudanda voluntas.
Utrum lubet. Bedeutung : Wie's beliebt. Herkunft : Wahlspruch Rudolf I. von Habsburg ]]> Vademecum
Vae victis!
Varium et mutabile semper femina.
Veni, vidi vici.
Veni, vidi, Deus vicit.
Venia legendi.
Verba docent, expempla trahunt.
Verbatim.
Veritas filia temporis.
Veritatis simplex oratio.
Vestigia terrent.
Vestimentum non facit monachum.
Veto.
Vexilla regis prodeunt. Wörtlich : Die Fahnen des Königs zeigen sich. Bedeutung : Man stösst auf den schlechten Kern von etwas. Herkunft : Dante Alighieri, Göttliche Komödie , I,34,1 Anmerkung : Mit König ist der Teufel im 9. und tiefsten Kreis der Hölle gemeint. Dante fährt mit folgendem Satz als Quasiübersetzung fort: "Es wehn' des Höllenfürsten Wimpel uns entgegen." - Auch gut zitierbar.
Via necissitatur a termino. Bedeutung : Der Weg wird vom Ziel genötigt. Herkunft : Dante Alighiere, Monarchia , I,12,8
Vice versa.
Vide, cui fidas.
Vidi nihil permanere sub sole. Bedeutung : Nichts Beständiges habe ich unter der Sonne gesehen.
Vincere scis, Hannibal, victoria uti nescis.
Vindicta bonum, vita iucundius ipsa.
Vinum lac senum.
Viribus unitis.
Virtus post nummos.
Virtute et exemplo. Bedeutung : Mit Tugend und Beispiel. Herkunft : Wahlspruch von Joseph II. von Habsburg
Vis maior.
Vita brevis, ars longa.
Vita somnium breve. Bedeutung : Das Leben ist (nur) ein kurzer Traum.
Vitam impendere vero.
Vivant sequentes!
Vivat rex in eternitas!
Vivat, crescat, floreat!
Vivere militare est.
Vivos voco. Mortuos plango. Fulgura frango.
Volenti non fit iniuria.
Vomunt, ut edant, edunt ut vomant.
Vox audita perit, littera scripta manet.
Vox populi, vox Dei!
Vultus fortunae variatur imagine lunae crescit, decrescit constans persistere nescit. Bedeutung : Das Glück ist wechselhaft wie der Mond, es nimmt zu, es nimmt ab, beständig ist es nie. ]]> Ab hier die griechischen: Anathema sit!
Zoon politikon.